Y ‘GERDDI CERRIG’ YN RHODFA’R GOGLEDD: Rhif 1 mewn cyfres achlysurol am Erddi Dinesig Coll Ceredigion

Rydym yn falch i gyflwyno blog gwadd arall gan John Wiles.

22-03-2019-030.jpg

Rhodfa’r Gogledd, 2019. Llun gan John Wiles.

ADX1652 North Parade with rock beds

Cerdyn post Valentine’s, 1934 (rhan o gasgliad cyf. ADX/1652)

Ar yr olwg gyntaf, mae’r cerdyn post hwn, a gofrestrwyd yn 1934, yn dangos gweithwyr yn gweithio ar dwmpathau o rwbel rhwng y coed ar ochr ogleddol Rhodfa’r Gogledd. Wrth fwrw golwg fanylach, gwelir ffensys isel a sylwir mai gerddi cerrig – neu rockeries – yw’r ‘twmpathau’ a’r ‘gweithwyr’ yw garddwyr y cyngor sydd wrthi’n plannu blodau rhwng y cerrig.

ADX1652 North Parade with rock beds crop

Caiff y gerddi cerrig eu cofnodi hefyd gan yr Arolwg Ordnans yn 1937.

OS 1938 2

Map Arolwg Ordnans, adolygiad o 1937

Roedd cystadleuaeth frwd rhwng y trefi glan môr rhwng y ddau ryfel a phob un yn ceisio denu ymwelwyr drwy ddarparu’r atyniadau mwyaf cyfoes. Roedd y ‘Lunar Park’ ar Graig-Glais – neu Consti – yn un enghraifft o’r fath, ac un arall oedd Elysian Grove ar Riw Penglais. Mynegiant mwy plaen o’r gystadleuaeth hon oedd gwelyau cerrig Rhodfa’r Gogledd – yr oedd mynd mawr ar erddi o’r fath ar ddechrau’r 1930au (sefydlwyd yr Alpine Garden Society yn 1929 ac aeth ar ei thaith gasglu gyntaf – yn 1933 – i Eryri). Cafodd y teras cerrig uwchben y lôn yng ngerddi’r Llyfrgell Genedlaethol ei sefydlu yn 1932 a gallai hwn fod wedi cael ei greu tua’r un pryd â cherrig Rhodfa’r Gogledd.

ADX1652 North Parade without rock beds

Cerdyn post Valentine’s, 1948 (rhan o gasgliad cyf. ADX/1652)

22-03-2019-029.jpg

Rhodfa’r Gogledd, 2019. Llun gan John Wiles.

Efallai fod y gerddi cerrig wedi cael eu tynnu ymaith yn ystod yr Ail Ryfel Byd ac nid oes golwg ohonynt ar ail gerdyn post a gofrestrwyd yn 1948. Mae neges ar gefn y cerdyn cynharach yn nodi fod y llun ‘wedi’i gymryd peth amser yn ôl pan oedd y gerddi cerrig yno.’

I’w barhau – efallai…

[John Wiles]

22 03 2019 032

Rhodfa’r Gogledd, 2019. Llun gan John Wiles.

22 03 2019 034

Rhodfa’r Gogledd, 2019. Llun gan John Wiles.

This entry was posted in Aberystwyth, Blog gwadd and tagged , . Bookmark the permalink.

Gadewch ateb

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s