Cardigan & Tivyside Advertiser – 150 mlynedd o adrodd y newyddion

Ymddangosodd rhifyn cyntaf y Cardigan & Tivyside Advertiser ar 1 Mehefin 1866 ac eleni mae’n dathlu can mlynedd a hanner o gyhoeddi’r papur.    Ar y dechrau dim ond pedair tudalen oedd yn y papur, gyda newyddion lleol, hysbysebion a hysbysiadau ar y dudalen flaen, a’r gweddill yn llawn newyddion a brynwyd o Lundain, gan gynnwys hanesion cenedlaethol ac erthyglau o ddiddordeb cyffredinol.

Our opening address

Mae’r neges agoriadol yn y rhifyn cyntaf hwnnw ar 1 Mehefin 1866 yn pennu cylch gwaith y papur ac yn nodi y bydd yn rhaid iddo ddenu cynulleidfa fawr os ydyw am lwyddo. Sonnir hefyd y bydd o fudd mawr i fusnesau lleol, gan nad oes yr un ffordd well o hybu busnes na defnyddio’r papur lleol.

Felly mae’n werth bwrw golwg ar y math o fusnesau a brynodd hysbysebion ar dudalen flaen y rhifyn cyntaf hwnnw, a’u cymharu â’r hysbysebwyr pan ddathlodd y papur ei hanner canmlwyddiant a’i ganmlwyddiant.

Roedd a wnelo’r hysbysebion ym 1866 â busnesau yn nhref Aberteifi.

Ym 1916 ni cheir ond un erthygl fer o dan y pennawd ‘About Ourselves’ i nodi’r hanner canmlwyddiant. Roedd y ffaith bod y Rhyfel Mawr yn rhygnu ymlaen wedi taflu dŵr oer dros unrhyw ddathliadau.

June 1916 Front page - About ourselves

Erbyn 1916 fe welwn fod peth wmbreth o gwmnïau Prydeinig yn hysbysebu ar y dudalen flaen – yn hytrach na’r busnesau lleol oedd i’w gweld ym 1866. Ymddengys fod diddordeb mawr mewn nwyddau iachaol a meddyginiaethau, gan gynnwys:

Erbyn 1966 gallwn sylwi bod y cynnwys wedi newid eto, ac ar y dudalen flaen does dim ond newyddion lleol. Wrth gwrs, ar yr achlysur arbennig hwn cafwyd neges o longyfarchiadau oddi wrth Frenhines Lloegr, a chyhoeddodd y papur atodiad wyth tudalen hefyd.

Queen 100

Ym 1966 mae’r hysbysebion lleol yn dychwelyd, ac mae’r atodiad yn cynnwys nifer o hysbysebion sy’n llongyfarch y papur ar gyrraedd y garreg filltir bwysig hon.

Diddorol i’w nodi i J.R. Daniel hysbysebu ar dudalen flaen y rhifyn cyntaf un ym 1866.

Mae’r papur yn wynebu heriau newydd yn 2016, mewn oes ddigidol lle mae newyddion ar gael 24 awr y dydd, 7 diwrnod o’r wythnos. Mae’r dudalen flaen yn datgan fod 17,032 o bobl yn ei ddarllen mewn print ac ar-lein bob wythnos – ‘LLAIS y GYMUNED ers 150 mlynedd’.

Dathlu 150 o flynyddoedd

This entry was posted in Cardigan & Tivyside Advertiser and tagged , . Bookmark the permalink.

Gadewch ateb

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s